Lars Evers, directeur Kenniscentrum Technologie van Windesheim
Na een loopbaan in de industriële R&D, van Geleen tot Shanghai, trad Lars Evers begin vorig jaar aan als directeur van het Kenniscentrum Technologie van Hogeschool Windesheim. “Na 25 jaar in het bedrijfsleven wilde ik met alle kennis en ervaring die ik had opgedaan meer aan de maatschappelijke kant impact maken.” Vanuit zijn huidige functie is hij lid van de stuurgroep van TechForFuture. “Samen willen we nog meer MKB-bedrijven in de regio bereiken en de band met het MBO verstevigen door het MBO meer bij ons onderzoek te betrekken.”
Lars Evers studeerde chemie aan de TU in Eindhoven en promoveerde vervolgens in de fysische chemie in Delft. “Dat was bij een professor die van Philips kwam, op het gebied van de colloïdchemie, belangrijk voor onder meer de productie van dunne vloeistoffilms in toepassingen als TL-buizen en margarine. Een heel mooi vakgebied, waar ik diepgaand onderzoek heb mogen doen. Na mijn promotie was wel duidelijk dat ik het bedrijfsleven in wilde voor toepassing van de fundamentele kennis die ik had opgedaan. Destijds hadden de multinationals nog gewoon hun eigen grote corporate research. Het leek me aantrekkelijk om daar te gaan werken. Zo ben ik bij DSM Research terechtgekomen.
Van Geleen naar Shanghai
DSM had in Geleen een expertisegroep voor toepassing van fysische chemie in product- en procesontwikkeling. “Dat vond ik dusdanig leuk dat ik 
daarin een paar stappen heb gemaakt, uiteindelijk richting de toepassing in een business unit. Daarnaast heb ik bij DSM een zijstap gemaakt als recruiter, voor het werven van onderzoekers en procesengineers. Zo maakte ik het bedrijf ook van een andere kant mee en dat was echt een verrijking voor mijn persoonlijke ontwikkeling. Als ik manager zou willen worden, moest ik natuurlijk ook HR-competenties hebben. Dat heb ik twee jaar gedaan en in die tijd kwam ik mijn eigen vervolgbaan tegen. Ik werd R&D-manager voor composieten in Zwolle en na 3,5 jaar vertrok ik naar China. De interesse voor een internationale loopbaan werd mij gegund door DSM. In Shanghai mocht ik voor DSM Composite Resins China een vergelijkbaar R&D-lab opzetten als ik in Zwolle leidde. Ik heb twee jaar in Shanghai gewerkt en gewoond. Samen met mijn vrouw ben ik daar naartoe gegaan en heb zo mijn buitenlandervaring opgedaan. En na twee jaar zijn we met z’n drieën teruggekomen, want in die tijd is ons dochtertje geboren.”
Pionieren en innoveren
Het was echt pionieren in China, kijkt Evers terug. “De technische omgeving herkende ik wel, maar de context was natuurlijk anders. Ik dacht dat ik niet zo Nederlands was, maar dat bleek wel zo te zijn in de spiegel die ik kreeg voorgehouden. Uiteindelijk heb ik daar een mooi lab opgezet en een team geformeerd met lokale professionals. Bij terugkomst kwam Philips op mijn pad. In Drachten kon ik aan de slag als groepsleider Chemie & Polymeren, voor consumentenproducten zoals de scheerapparaten, maar gaandeweg ook steeds meer voor de medische tak, daar waar de groei zat. Zo ondersteunden we vanuit Drachten veel innovatieteams van Philips in onder meer de VS.”
Maatschappelijke impact
Zo werkte Evers meer dan 25 jaar in het bedrijfsleven. “Dat beviel hartstikke goed, maar ik wilde toch nog een keer echt veranderen. Want het was leuk om met mijn teams impact te maken in productontwikkeling en te zien dat producten waaraan we hadden gewerkt een keer in de winkelschappen of de ziekenhuizen terechtkwamen. Maar ik wilde ook met alle kennis en ervaring die ik had opgedaan meer aan de maatschappelijke kant impact maken. Dat was mijn drijfveer om naar het publieke domein te gaan en begin vorig jaar de switch naar Windesheim te maken. Die maatschappelijke relevantie is bij een bedrijf natuurlijk ook aanwezig, maar hier is die toch meer primair: dingen doen voor de regio, het onderwijs en onderzoek, de studenten en de docenten. Om al dat talent te ontwikkelen dat echt goed past bij de regio en bij wat er allemaal gebeurt in die technische wereld.”
Verbinding met de buitenwereld
Per 1-1-2025 werd Lars Evers directeur van het Kenniscentrum Technologie van Windesheim. Het kenniscentrum is verantwoordelijk voor al het onderzoek binnen het domein Techniek van de hogeschool. Dat omvat vier lectoraten: Digital Business & Society, Energietransitie, ICT-innovaties in de Zorg, en Kunststoftechnologie. Vanuit de missie van toepassingsgericht onderzoek is het belangrijk dat die lectoraten verbinding hebben met de buitenwereld, verklaart Evers. “Dat doen de lectoraten zelf, die hebben hun netwerk in de regio, en daar hebben wij als kenniscentrum nog een aantal dingen aan toegevoegd. Zoals twee Centers of Expertise, waaronder TechForFuture (TFF), om nog meer verbindingen te maken met de buitenwereld op onderwerpen die relevant zijn voor de bedrijven in de regio. Daarnaast faciliteren we als kenniscentrum een incubator, ZWINC, om nog meer impact te maken met ons onderzoek in de vorm van start-ups die daaruit voortkomen. In eerste instantie was het gericht op start-ups in de kunststofindustrie, vanuit het andere Centre of Expertise, GreenPAC, maar ZWINC heeft inmiddels een veel bredere scope gekregen, ook buiten de techniek. Daar zijn fraaie start-ups, scale-ups en bedrijven uit ontstaan. Tot slot doen we in het kenniscentrum ook iets op het gebied van sociaal-economische regiomonitoring. We hebben een expert die daar een eigen aanpak voor heeft ontwikkeld. Op regionaal niveau zet hij voor bedrijven en overheidsinstellingen de trends op een rij voor onder meer brede welvaart, economisch verdienvermogen, inclusieve samenleving en duurzame leefomgeving.”
Naar grotere onderzoeksgroepen
Het onderzoek aan Windesheim in de techniek begon met de lectoraten voor kunststoffen en zorg-ICT. “Daarna zijn er twee lectoraten toegevoegd die waren opgehangen aan grote maatschappelijke transities, de digitalisering en de energietransitie”, meldt Evers. “We hebben daarmee een stevige basis, die we in de komende jaren verder willen uitbouwen voor die vier lectoraten. Er komen dus voorlopig geen nieuwe bij.” Groeien met de bestaande lectoraten is al uitdagend genoeg, omdat de hogescholen moeten bezuinigen vanwege de teruglopende studentenaantallen. Uit de eerste geldstroom van Windesheim hoeft het kenniscentrum niet meer geld te verwachten, weet Evers. “Maar gelukkig kunnen wij met de tweede en derde geldstroom (publiek, respectievelijk privaat, red.) goed voor onze eigen financiering zorgen. Daar kunnen we wel mee groeien en dat is ook onze opdracht. We moeten impact maken en die is natuurlijk een afgeleide van hoeveel effort en middelen we erin steken, hoeveel bedrijven en projecten we met onze lectoraten weten binnen te halen. Dankzij die tweede en derde geldstroom kunnen we veel grotere onderzoeksgroepen aanhouden dan mogelijk zou zijn op basis van de vaste voet uit de eerste geldstroom. Daardoor kunnen we meer mensen aanstellen. Ja, dat kunnen ook docenten zijn die door krimpende studentenaantallen misschien wat minder nodig zijn in het onderwijs en die we wel in het onderzoek aan het werk kunnen zetten.”
Kenniscirculatie
Het Kenniscentrum kent een sterke regionale binding, heeft Evers in zijn eerste jaar kunnen constateren. “Maar er zijn veel MKB-bedrijven die nog niets met ons doen en die we wel zouden kunnen helpen om op technisch gebied future-proof te worden.” Daar valt nog wel wat zending te bedrijven en dat gebeurt vooral via publiek-private samenwerkingen, zoals TFF en Perron038, het innovatiecentrum voor de hightech maakindustrie in de regio Zwolle met Windesheim als belangrijke partner. “In onderzoeksprojecten die bijvoorbeeld TFF initieert, worden met state-of-the-art technologie nieuwe toepassingen ontwikkeld en die verspreiden we dan weer breed. Want we willen bedrijven die daar nog niet mee werken, ondersteunen om er ook gebruik van te gaan maken. En daarnaast laten we de resultaten terugvloeien naar het onderwijs, want dat is natuurlijk onze andere ambitie als Kenniscentrum van een hogeschool. Dit is de kenniscirculatie die ook TFF nastreeft.”
Vraag achter de vraag
Gevraagd naar best practices, ziet Evers veel geslaagde projecten, maar wil hij toch vooral noemen hoe TFF inspeelt op nieuwe ontwikkelingen. “Neem AI; dat is er eigenlijk al heel lang, maar nu is het een hype. Dat heeft alles te maken met de digitalisering. Bedrijven vragen zich af wat ze met AI moeten en dat triggert weer innovatie. Als je dan in bedrijven kijkt, gaat het vaak om het verzamelen van data en daar met behulp van data science waardevolle data van maken die je bijvoorbeeld kunt
gebruiken voor procesverbetering. Dat is de eerste stap voordat je überhaupt met AI aan de slag gaat. Zo gaat het hier om het ontdekken van de eigenlijke vraag achter de gestelde vraag (wat te doen met AI?). Dat is de kracht van TFF, bedrijven helpen bij het beantwoorden van die vraag: hoe kan ik waardevolle data creëren, hoe kan ik daarvoor data science inzetten en, praktisch, wat kan ik bijvoorbeeld met sensoren meten en hoe doe ik dat? Daar komen alle competenties samen en dan hoeft het niet bij één TFF-project te blijven, maar kan het een traject richting de inzet van AI worden.”
Van bottom-up naar samenhang
Zo is Evers enthousiast over TFF, maar hij ziet als relatieve buitenstaander ook nog verbeterpunten. “Het landschap van alle initiatieven, al die publiek-private samenwerkingen, is wel heel erg divers en moeilijk te doorzien. Ik had er gewoon een jaar voor nodig om er überhaupt een beetje vat op te krijgen: wat is er nou allemaal en hoe werkt het? Dus lijkt het me voor de buitenwereld, de bedrijven die er gebruik van moeten maken, best lastig om daar de juiste ingangen te vinden. Hier kan de BV Nederland het wel beter doen. We zijn natuurlijk van de bottom-up initiatieven en dat is goed, want dan is het heel erg gedreven en zit er motivatie in. Maar we moeten wel kijken hoe we al die bottom-up initiatieven tot iets kunnen samenbrengen, zodat het herkenbaar wordt voor iedereen in Nederland. Daar kan ook TechForFuture een rol spelen. Ik merk ook intern, hier op Windesheim, dat het merk TFF soms nog wel uitleg behoeft.”
Langlopende programma’s
Intussen streeft TFF naar verduurzaming van de financiering door meer deel te nemen aan langlopende programma’s. Evers onderschrijft dat volledig. “De toegevoegde waarde van TFF heeft zich in de afgelopen tien jaar echt wel bewezen, dus dat willen we niet verloren laten gaan. Daarom moet TFF zich financieel minder kwetsbaar maken door bijvoorbeeld aan te sluiten bij het Nationaal Groeifonds, in de vorm van TechOost, en bij Europese initiatieven. Ook het commitment dat bedrijven tonen met een bijdrage in cash is een goede zaak. Dit is niet zo gebruikelijk, maar heel goed dat TFF dit voor elkaar krijgt. Het is gewoon een heel goede club, met enthousiaste en gedreven mensen. Daar kijk ik vanaf mijn eerste kennismaking heel positief tegenaan.”
HBO en MBO elkaar laten versterken
Ook in het streven naar meer betrokkenheid van het MBO komen TFF en het Kenniscentrum overeen, zegt directeur Evers. “Dat is net als Europa en uitbreiding van de contacten met universiteiten een van onze strategische pijlers. Wij hebben al lijntjes met het Deltion College hier in Zwolle, maar die kunnen nog zeker wel verder groeien. Hun practoraat Gezondheid & Technologie werkt al intensief samen met ons lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, en we willen nog veel meer van dat soort sterke lijnen hebben. Die zijn we aan het ontwikkelen. Er komen bijvoorbeeld al wel Deltion-studenten op Perron038, maar het kan nog veel uitgebreider. Dus ben ik in gesprek met Deltion om dat te faciliteren. Dat hoeft gezien de onderzoeksvraagstukken die we hier hebben niet meteen de meerderheid te worden, maar we kunnen ons onderzoek wel versterken door het MBO te laten aansluiten. En het omgekeerde geldt ook.” Evers wijst op de Makersfabriek, ‘hét terrein voor techniek en transitie’ in Zwolle. Daar zit LUX038, ‘opleidingslocatie voor ontdekken, innoveren, experimenteren, leren en creëren’, een publiek-private samenwerking van het MBO met het werkveld. “Gelukkig hebben we daar ook een verbinding. Daar werken al HBO-studenten mee, maar dat willen we verder stimuleren. Omgekeerd wil ik het hier voor elkaar krijgen dat we onze onderzoeksprojecten versterken met MBO-studenten. Die intentie is er ook vanuit Deltion en daar werken we nu actief aan.” Van het Zwolse MBO tot Europese programma’s, voor het Kenniscentrum en TFF is hier nog volop werk aan de winkel.
